Se afișează postările cu eticheta Revista Haemus. Afișați toate postările
Se afișează postările cu eticheta Revista Haemus. Afișați toate postările

VALERIU MATEI: Ka diçka përtej fjalëve... (Poezi)

Valeriu Matei u lind në të njëjtën datë, pra më 31 mars, me poetin e madh rumun Nikita Stanesku. Për këtë arsye, çdo fundmars, Matei vjen nga Kishinjevi në Plojesht, në qytetin e Nikitës, për të ripërjetuar  momentin yjor ndërmjet qenies, metafizikës dhe historisë. Valeriu Matei është një nga figurat emblematike të lëvizjes së Rilindjes Kombëtare të Besarabisë. Kur ka qenë e nevojshme, poeti ka veshur edhe përkrenaren e politikanit. Nuk u kaplua nga ky mision dhe i dha poezisë zgjidhje estetike të mbamendshme. E ka përqafuar fort metaforën me historinë, duke u bërë poet modern, me zotërim të shkëlqyer të gjuhës rumune. Ka përkitje të thella me poezinë e madhe rumune. Ioan Aleksandru ka zbuluar tek Valeriu Matei “një fuqi të fjalës dhe një thellësi të ligjërimit si rrallëherë mund të haset tek një i ri i sotëm, në gjuhën e Emineskut” . Për Valeriu Matein poezia është një mënyrë përjetimi yjnor, një mjet mbijetimi, por, në rast nevoje, edhe një mburojë e shtizë. Një poet i shquar dhe një njeri me mirësi të madhe. Një mik i rrallëgjetshëm. (George Parzha)


Ekuacionet e pezmit
(Ecuaţiile disperării)

1.
qytetthe mbi eshtra, Xhokonda të mbështjella në
veshjen e tymtë të një buzëqeshjeje
të hapur si një stacion treni,

Danubi prej lotësh nuk ka më shtrat
kripa e dherave është kalbur në gjak,

jo fitore, jo vetmi,
qeni hipur majë piramidës
do të vdesë në trekëndshin vigjilues
i dërrmuar në mesnatë
prej një fije bari


2.
përmes mendimit kolektiv të rrugës
kalon rinia e përskuqur e mjegullës
                   hipur mbi kalë të bardhë,
kalon shqiponja e mbarsur e shënjuar
në të vetmen vijë të trurit
me yllin e kuq në pesë cepa të verbër,

kalon kamioni me xhamat të vrimuar
nga mustaqet e mëdha të xha xho-së,
kalëron një bullafiq i vrenjtur
mbi jetën politike
dhe një rreze e përkthyer në prapashtesat e habisë
puthitur me një emër apostulli,

kalojnë, kalojnë, na kalojnë,
nëpër mendimin kolektiv, nëpër
mënyrën e të menduarit të përbashkët
kurrgjëja, orvatja e kurrgjësë,
fjalimet e kameleonëve gagaçë
gjasmues të mendimit kolektiv të rrugës


3.
ka diçka përtej fjalëve -
domethënia e fshehur e çastit që ka ikur,
kuptimi i kuptimit ku lëviz
si në një kënetë që ka zënë
kore të hollë në diell,
asnjë hap majtas,
asnjë hap djathtas
kuptimit të kuptimit -
përtej është shurdhimi i dritës
dhe zhurma pa ngjyrë,